USD50,05EUR56,17ALTIN6.508,14Istanbul9° Az bulutlu4:31ÖĞLE'YEKALAN SÜRE
2008’den sonra ormansızlaştırılmış alanlarda yetiştirilen soyanın satışını yasaklayan uygulama, Amazon’daki ağaç kesimini belirgin şekilde düşürmesiyle küresel bir çevre başarısı olarak kabul ediliyordu. Ancak COP30 İklim Zirvesi’nin ikinci haftasında, Brezilya’daki güçlü tarım lobileri ve bazı siyasetçiler, kısıtlamaların sonlandırılması için baskı yapıyor.
Yasağın kaldırılmasına karşı çıkan çevreci örgütler, bunun “felaket” olacağını, yeni bir arazi gaspı ve orman yok oluşu dalgasının önünü açacağını vurguluyor. Bilim insanları ise mevcut ormansızlaşma hızının ve iklim değişikliğinin Amazon’u geri dönüşü olmayan bir eşik noktasına sürüklediğini belirtiyor.
Brezilya, dünyanın en büyük soya üreticisi konumunda. Soya, yüksek proteinli bir tarım ürünü olarak başta hayvancılık olmak üzere birçok sektörde temel girdi. İngiltere’nin soya ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’u Brezilya Amazon’undan geliyor.
Tesco, Sainsbury’s, M&S, Aldi, Lidl, McDonald’s, Greggs ve KFC gibi büyük gıda şirketlerinin de aralarında bulunduğu “UK Soy Manifesto” koalisyonu, tedarik zincirlerinin ormansızlaşmadan arındırılmasını sağladığı için moratoryumu destekliyor. Dünya Doğayı Koruma Vakfı tarafından yapılan ankette, İngilizlerin yüzde 70’inin hükümetin yasa dışı ormansızlaşmayı engellemesini istediği ortaya çıktı.
Moratoryum, 2000’li yılların başında Greenpeace’in yürüttüğü kampanya sonrası büyük gıda şirketleri ve çevre kuruluşlarıyla imzalanmıştı. Ancak Jair Bolsonaro döneminde yeniden artış gösteren kesim oranları, ormansızlaşmanın tekrar yükselişe geçtiğini gösteriyor. Uzmanlar, yasağın kaldırılmasının Amazon için yıkıcı olacağını ve geri dönüşü olmayan bir eşik noktasına sürüklenebileceğini belirtiyor.
Amazon’daki değişimleri inceleyen uzmanlar, ormansızlaşmanın ormanın su buharı üretme kapasitesini azaltarak yağışları azalttığını ve geri dönüşü olmayan bir döngü başlattığını belirtiyor. Bu sürecin devam etmesi durumunda Amazon’un geniş alanlarının savanaya dönüşebileceği ve bunun küresel sonuçları arasında büyük karbon salımı ve milyonlarca insanın geçim kaynaklarının yok olması bulunuyor.
