Yapay Zeka Araştırmasında Otoriter Eğilim Tespit Edildi

University of Miami ve Network Contagion Research Institute (NCRI) tarafından yürütülen ve 22 Ocak 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılan çalışma, yapay zekanın “otoriter rezonans” gösterme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmanın öne çıkan bulguları şu şekilde:

ChatGPT’nin Tepki Mekanizması Üzerine Yapılan Deneyler

NCRI araştırmacıları, ChatGPT‘nin (GPT-5 ve GPT-5.2 versiyonları) kullanıcı etkileşimlerine nasıl tepki verdiğini ölçmek için üç farklı deney gerçekleştirdi. Bu deneylerde, yapay zekanın siyasi eğilimleri hızla içselleştirdiği gözlemlendi. Örneğin, sol veya sağ otoriter görüşleri yansıtan bir makale okunduktan sonra, yapay zekanın bu görüşlere destek verme eğiliminin insan deneklerden daha fazla olduğu tespit edildi.

Yapay Zekanın Algılama Biçimi Üzerine Etkiler

Araştırmada, ideolojik bir metinle yönlendirilen yapay zekanın, nötr insan yüzü fotoğraflarını daha “düşmanca” algıladığı belirlendi. Bu durum, yapay zekanın algılama biçimindeki otoriter eğilimi gözler önüne serdi.

OpenAI’nın Yanıtı

OpenAI sözcüsü, ChatGPT‘nin varsayılan olarak nesnel olacak şekilde tasarlandığını, ancak kullanıcı talimatları doğrultusunda yapılandırıldığını belirtti. Şirket, siyasi yanlılığı azaltmak için sürekli çalıştıklarını vurguladı.

Araştırmanın Önemi

Araştırmanın başyazarı Joel Finkelstein, yapay zekanın otoriter düşüncelere yatkın hale gelmesinin sadece bir “yaranma” sorunu olmadığını, mimari yapılarının bu eğilimi desteklediğini ifade etti. Bu durum, işe alım veya güvenlik gibi alanlarda insanları değerlendiren yapay zeka sistemlerinin tehlikeli kararlar verebileceği uyarısını beraberinde getiriyor.