Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu arasındaki nükleer başlık kapasitelerini sınırlayan son anlaşma New START (Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması), 5 Şubat 2026 günü itibarıyla geçerliliğini yitiriyor. Dünyanın en büyük iki nükleer gücü, 1972 yılından bu yana ilk kez birbirlerinin cephanelikleri üzerinde hiçbir denetim, kısıtlama veya şeffaflık mekanizması olmadan karşı karşıya kalıyor.
ABD‘nin Sovyet Rusya ile 1991‘de ve Rusya Federasyonu ile 1993‘te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları’nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğindeki New START anlaşması, 2010 yılında imzalanmıştı. Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin‘in savaş başlığı sayısının 600‘ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
SALT-I (1972): Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri’nin ilki, nükleer füzelerin dondurulmasına yönelik ilk ciddi adımdı.
START I (1991): Soğuk Savaş’ın bitimine aylar kala süreç, halefi George H.W. Bush ve Sovyet lideri Mihail Gorbaçov tarafından imzalandı.
START II (1993): Bush ve Boris Yeltsin tarafından imzalanmasına rağmen, Moskova ve Washington arasındaki artan gerilimler nedeniyle hiçbir zaman yürürlüğe girmedi.
2021 yılında Joe Biden ve Vladimir Putin’in beş yıllık uzatma kararıyla bugüne kadar gelen süreç, 2026 eşiğinde tıkandı.
Moskova, Eylül 2025’te müzakerelere zaman tanımak için anlaşmayı bir yıl daha tek taraflı uygulama teklifi yapsa da Beyaz Saray’dan beklenen yanıt gelmedi.
