İran savaşı, küresel ekonomiye kaç milyar dolarlık faturaya mal oldu?

Kapsamlı analiz, İran ile yaşanan savaşın küresel ekonomide yarattığı tahribatın boyutunu gözler önüne serdi. Reuters tarafından Amerika, Avrupa ve Asya borsalarında işlem gören yüzlerce şirketin mali raporları üzerinden gerçekleştirilen analiz, savaşın henüz üçüncü ayında dünya genelinde en az 279 dev şirketin, çatışmaların neden olduğu finansal şoku atlatmak için acil savunma pozisyonuna geçtiğini ortaya koydu. İran’ın küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünü oluşturan Hürmüz Boğazı’nı kapatması sonucunda petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşması, şirketleri temettü ödemelerini askıya almaya, işçi çıkarmaya, ürünlere fahiş zamlar yapmaya ve hükümetlerden acil nakit desteği talep etmeye zorladı.

İş dünyası temsilcileri, mevcut durumun 2008 küresel ekonomik krizi ve salgın döneminden çok daha ağır bir endüstriyel çöküşe işaret ettiğini belirtiyor. Havacılık sektörü, maliyet yükünü en ağır şekilde hisseden sektör oldu. Jet yakıtı fiyatlarının neredeyse ikiye katlanmasıyla karşı karşıya kalan havacılık sektörü, 15 milyar dolarlık bir kayıpla karşı karşıya kaldı. Kimya, otomotiv ve tüketim malları devleri de petrol fiyatlarındaki artışlar nedeniyle maliyetlerinde büyük artışlar yaşadılar. Toyota, çatışmalar sebebiyle 4,3 milyar dolarlık zararla karşı karşıya olduğunu duyururken, Procter & Gamble şirketi net kârından 1 milyar doların silindiğini açıkladı. McDonald’s gibi hızlı tüketim devleri, yüksek yakıt fiyatlarının düşük gelirli tüketicinin talebini azalttığını belirtti.

Ekonomistler ve piyasa analistleri, şirketlerin ilk çeyrekte finansal koruma önlemleri sayesinde ayakta kaldığını ancak asıl darbenin yılın ikinci yarısında geleceğini öngörüyor. Gübre, alüminyum, helyum ve polietilen gibi kritik ham maddelerin sevkiyatının durma noktasına gelmesi, yüksek enerji maliyetlerinin Avrupa ve Asya pazarındaki üreticileri daha savunmasız hale getirdiği belirtiliyor. Maliyet artışlarının doğrudan raflara yansıtılmasıyla küresel enflasyonun artması beklenirken, bu durumun tüketici güvenini sarsarak dünya genelinde derin bir durgunluğa neden olabileceği endişesi taşınıyor.