ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği önemli bir noktayı etkiledi. Bu durum başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgedeki petrol üretim ve ihracatını ciddi şekilde olumsuz etkiledi. Milyonlarca varil petrol arzının kaybı, jeopolitik endişelerle birleşerek petrol piyasasında sert dalgalanmalara neden oldu. ABD/İsrail-İran arasındaki gerilimin 15 haftası geride kalırken, Washington ile Tahran arasında pazar günü yapılan anlaşma, Hürmüz Boğazı’ndan geçişi yeniden başlatmayı amaçladı. Taraflar arasında ön anlaşmaya varılmasıyla birlikte petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşandı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı yüzde 5,6 azalarak 82,40 dolara, WTI petrolün vadeli varil fiyatı ise yüzde 6,1 düşüşle 79,70 dolara geriledi. Bu durum, petrol fiyatlarının mart başından bu yana en düşük seviyelerini görmesine neden oldu.
ABD ve İran arasındaki geçici ateşkes kararına rağmen müzakerelerin tıkanması sonucu yaşanan savaş, petrol fiyatlarının sert bir şekilde artmasına sebep olmuştu. Ancak şimdi sağlanan anlaşma, savaşın sona ermesinin ötesinde, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların ne zaman normale dönebileceği, arz kayıplarının telafi süreci ve bölgedeki üretimin toparlanıp toparlanamayacağı gibi konuları gündeme getirdi. Yaşanan üretim kaybı, küresel petrol piyasasında önemli bir arz krizine neden oldu. Körfez bölgesindeki üretici ülkelerin petrol üretiminde belirgin düşüşler kaydedildi.
Önemli bir araştırma kuruluşuna göre, Hürmüz Boğazı’nın temmuz ortasında kademeli olarak açılacağı varsayılan bir anlaşma senaryosuna göre, üretim ve ticaret akışlarının kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor. Ancak tam anlamıyla normale dönüşün Ocak 2027’ye kadar sürebileceği tahmin ediliyor. Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla birlikte fiyatların düşebileceği ancak gemi trafiği ve sigorta teminatı gibi konuların da göz önünde bulundurulması gerektiği belirtiliyor.
Petrol piyasasındaki uzmanlar, Cenevre’de imzalanması beklenen nihai anlaşmanın ardından 60 günlük bir müzakere sürecinin başlayacağını ve piyasanın şu anda boğazın sorunsuz bir şekilde açılacağı beklentisini fiyatladığını belirtiyorlar. Ancak bölgede yaşanan bazı pratik konuların, örneğin gemilerin çıkarılması ve mayın temizliği gibi süreçlerin zaman alabileceği vurgulanıyor. Gemi tedarik zincirinin yeniden kurulması ve işletme süreçlerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesi birkaç hafta hatta aylar alabilir.
