USD49,95EUR55,80ALTIN6.224,93Istanbul14° Bulutlu0:46İMSAK'AKALAN SÜRE
19. yüzyılda Greenwich Ortalama Zamanı’nın kabul edilmesiyle başlayan standart saat uygulaması, dünya genelinde tren rotalarının düzenlenmesine yardımcı oldu. Bugün ise uzayda benzer bir standart zaman zorunlu hale gelmiştir. ABD, NASA aracılığıyla Ay için evrensel bir sistem olan “Eşgüdümlü Ay Zamanı”nı oluşturmaya çalışmaktadır. Ancak Çin, bu standartı kabul etmekte isteksizdir.
Uzay araçları ve uydular arasında sorunsuz iletişim için kesin bir zaman dilimine ihtiyaç duyulmaktadır. GPS sistemlerindeki mikrosaniye düzeyindeki farklılıklar, konum hesaplamalarında yüzlerce metrelik sapmalara neden olabilmektedir. Bu durum, özellikle insanlı uzay uçuşları ve acil iniş senaryolarında ölümcül sonuçlar doğurma riski taşımaktadır.
ABD, toplam uzay görevi sayısında önde olmasına rağmen, Çin Ay’ın karanlık yüzü ile iletişimi sağlayan röle uydularına sahiptir. Bu durum, Çin’e gelecekte kurulacak bir Ay GPS sistemi için büyük bir avantaj sağlamaktadır. Uzmanlar, Çin’in kendi standartlarını dayatması durumunda özel uzay şirketlerinin de yatırımlarını bu ülkeye yönlendirebileceğini belirtmektedir.
Çin, kendi standartlarını oluşturmak amacıyla “Ay Zamanı Efemerisi” adını verdiği matematiksel zaman modelini duyurmuştur. Ancak zamanın göreliliği ve Ay’daki fiziksel gerçeklik, zaman ayarını karmaşık hale getirmektedir. Yer çekiminin zaman akışını etkilediği genel görelilik teorisine göre, Ay’daki saatler Dünya’daki saatlere kıyasla günde yaklaşık 56 mikrosaniye daha hızlı çalışmaktadır. Gelecekte planlanan Ay ekonomisi ve kalıcı üsler için bu zaman farkının Dünya zamanına hassas bir şekilde uyarlanması gerekmektedir.
Çin ve ABD’nin bilimsel kurumları, uzaydaki operasyonların güvenliği için matematiksel ve fiziksel veriler üzerinde uzlaşarak işbirliğini sürdürmektedir. Siyasi çekişmelere rağmen her iki ülkenin uzaydaki operasyonları güvenli kılmak adına danışmanlık düzeyinde iletişim kurmayı sürdürdüğü belirtilmektedir.
