Çocukların Silahlı Çatışmalarda Kullanılması: BM Verileri ve İhlaller

Silahlı çatışmalarda çocukların kullanılması yalnızca bireysel mağduriyetlerle sınırlı kalmazken bu durum, toplumların kalıcı barış ve istikrarını tehdit eden bir sorun olarak öne çıkıyor. Uluslararası insancıl hukuk ve Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocukların çatışma ortamlarında istismar edilmesini açıkça yasaklarken sahadaki uygulamalar, bu hukuki çerçeve ile fiili durum arasındaki derin uçurumu gözler önüne seriyor.

BM Verilerine Göre Durum

12 Şubat Çocuk Askerlerin Kullanılmasına Karşı Uluslararası Gün kapsamında, çocukların silahlı çatışmalarda farklı biçimlerde kullanılmasına ilişkin Birleşmiş Milletler (BM) verilerini derledi. Küresel ölçekte çocuklara yönelik ağır ihlaller 2024’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 25 artarak rekor seviyeye ulaştı.

Çocuklara Yönelik İhlaller ve İstismarlar

BM verilerine göre, tespit edilen ihlaller ve çocukların silahlı gruplarla ilişkilendirilmesi yalnızca cephede savaşmaya zorlanmalarıyla sınırlı kalmazken çok daha geniş bir istismar alanını kapsıyor. Çocuklar aşçılıktan mesaj taşıyıcılığa, casusluktan cinsel amaçlara kadar farklı şekillerde sistemli bir şekilde istismar ediliyor.

Öne Çıkan İhlaller ve Ülkeler

Devlet güçleri ve devlet dışı silahlı aktörler tarafından, 2024’te 7 bin 402 çocuk doğrudan silahlı çatışmalarda kullanıldı. İhlallerde en yüksek sayıda ağır ihlal, İsrail ve işgal altındaki Filistin toprakları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Somali, Nijerya ve Haiti’de tespit edildi.

Cinsel Şiddet ve İhlaller

Cinsel şiddetin, silahlı çatışmalarda bilinçli ve sistematik bir savaş yöntemi olarak kullanıldığı görülürken çocuklara yönelik tecavüz ve diğer cinsel şiddet türlerinde 2024’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 35 artış kaydedildi.

Suriye Örneği ve Uluslararası Raporlar

Suriye’de çocukların silahlı çatışmalarda kullanılması, uluslararası raporlarla belgelenmiş olup cezasızlık sürmektedir. Terör örgütü YPG/SDG’nin çocukları silah altına almaya devam ettiği belgelenmiştir.

Cezasızlık ve Uluslararası Tepkiler

Devletler ve silahlı gruplar tarafından çocuklara karşı işlenen ihlallerin büyük bölümü cezasız kalmaya devam etmektedir. Birleşmiş Milletler, çocukların silahlı çatışmalarda yalnızca cephede değil, çatışmaların tüm aşamalarında maruz kaldığı ihlallere dikkati çekmek amacıyla düzenli raporlar yayımlıyor ve bu alanda yürütülen çalışmaları kamuoyuyla paylaşıyor.