Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21. MÜSİAD Expo Uluslararası Fuarı ve 29. IBF Uluslararası İş Forumu Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmada, küresel ekonominin jeopolitik gerilimler, artan korumacılık ve dönüşümler nedeniyle dalgalı bir seyir izlediğini belirtti. İsrail, ABD ve İran arasındaki gerilimlerin küresel mal ve hizmet ticaret beklentilerini olumsuz etkilediğini, lojistik maliyetleri ve emtia fiyatları üzerinden enflasyonist baskıyı artırdığını ifade etti.
Yılmaz, küresel tedarik zincirlerindeki değişimlerin ülkeleri ittifaklara dayalı tedarik modellerine yönelttiğini vurguladı. İklim değişikliğiyle mücadele ve dijital düzene uyum süreçlerinde uluslararası diyaloğun önem kazandığını kaydetti. Türkiye ekonomisinin bu olumsuz küresel konjonktüre rağmen üretim kapasitesi ve ihracat gücüyle pozitif bir görünüm sergilediğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, milli gelirin 2002’de 239 milyar dolar iken 2025’te 1,6 trilyon doları aştığını, 2026’nın ilk yarısında ise 1,7 trilyon doları geçtiğini açıkladı. Kişi başına düşen milli gelirin 2002’de 3.600 dolar iken 2025’te 18.000 dolara ulaştığını ve bu yıl sonu itibarıyla 20.000 dolar civarında olması beklendiğini belirtti.
Küresel ekonomideki belirsizlik ve jeopolitik gerilimlerin enerji arzı ve ticaret rotalarında riskler oluşturduğunu, teslimat sürelerini uzattığını ve maliyetleri artırdığını söyledi. Ana ihracat pazarları olan Avrupa ve MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) bölgelerindeki büyüme hızında olumsuz bir tablo olduğunu, bu bölgelerde küçülme beklendiğini aktardı. Gelecek yıl ticaret ortaklarındaki büyümenin dünya ortalamasının üzerinde olacağı varsayımıyla daha olumlu bir perspektif bulunduğunu dile getirdi.
Yılmaz, mal ihracatının 2002’de 36 milyar dolardan geçen yıl 273,2 milyar dolara yükseldiğini, yıllıklandırılmış ihracatın ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolara ulaştığını söyledi. Hizmet ihracatının ise 2002’de 14 milyar dolardan 125 milyar dolara çıktığını belirtti. Mal ve hizmet ticaretinin toplamında 2002’de 50 milyar dolar olan ihracatın 2025’te 400 milyar dolara yaklaştığını kaydetti.
Pazar çeşitliliğini artırma hedefiyle uzak ülkeler, İslam ülkeleri ve Afrika ülkeleri gibi stratejilerle ihracatın geliştirilmesi yönünde çalışmaların sürdüğünü ifade eden Yılmaz, Eximbank destekleri gibi araçların bütünleşik olarak ele alındığını belirtti.
Yerli üretimin korunması ve ithalata bağımlılığın azaltılmasının önceliklendirildiğini vurgulayan Yılmaz, Kalkınma Yolu, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru gibi yeni demir yolu bağlantılarıyla Türkiye’nin doğu-batı ve kuzey-güney eksenlerindeki ticaret akımlarında etkisini artırmayı hedeflediklerini söyledi. Hicaz Demiryolu güzergahına yönelik yeni bir perspektifle çalışıldığını, limanlar, lojistik merkezler ve sanayi bölgelerinin bütünleştirilerek Türkiye’nin küresel ekonominin üretim, lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline getirilmesinin amaçlandığını aktardı.
Yılmaz, uluslararası yatırımcılara yönelik öngörülebilir, şeffaf ve yatırımcı dostu bir iş ortamını daha da geliştireceklerini belirtti. İstanbul’u uluslararası finansal hizmetler, fon yönetimi, finansal teknolojiler ve sürdürülebilir finans alanlarında daha güçlü bir merkez yapma vizyonuyla hareket ettiklerini kaydetti.
Türkiye’de güçlü bir siyasi istikrar ve tecrübeli bir liderlik olduğunu ifade eden Yılmaz, makroekonomik temellerin sağlam olduğunu vurguladı. Bütçe açığının uluslararası düzeyde yönetilebilir seviyede olduğunu, cari açığın da savaşın etkisinden arındırıldığında yüzde 2’nin altında seyrettiğini söyledi. Rezervlerin güçlü olduğunu ve bankacılık sisteminin sağlam olduğunu belirtti.
Yılmaz, sermaye piyasalarında kısıtlı bir alanda spesifik sorunlar yaşandığını ancak bu alana yönelik gerekli tüm tedbirlerin alındığını ifade etti. Türkiye’nin sermaye piyasalarında yapısal bir sorun bulunmadığını, karşılaşılan sorunların aşıldığında piyasaların daha da güçleneceğini vurguladı.
Gümrük idarelerinin ve kapılarının yenilenmesi, işlem kapasitelerinin artırılması gibi çalışmalarla dış ticaretin kolaylaştırıldığını anlatan Yılmaz, serbest bölgelerin geliştirilerek yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomiye katkılarının artırılmasının planlandığını söyledi. Bu politikalarla 2029 sonunda mal ve hizmet ihracatını 400 milyar dolardan 450 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.
