Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde rekor hızla büyüyen Ebola salgını endişe yaratıyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Covid-19 salgınının ilk ayında Afrika’da kaydedilen vaka sayısının, Ebola salgınları tarihinde en yüksek seviyeye ulaştığını duyurdu. Bundibugyo türü Ebola virüsünün yol açtığı güncel salgın, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin (KDC) 1976’dan bu yana karşılaştığı 17. Ebola salgını olarak kaydedildi. KDC Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ülkede doğrulanan Ebola vakalarının sayısı 1274’e yükselirken, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 360’a ulaştı.

Salgının merkez üssü Ituri eyaleti olurken, vakalar aynı zamanda Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerine de yayıldı. Sağlık ekipleri temaslı takibini sürdürürken, yeni vakaların ortaya çıkması salgının henüz kontrol altına alınamadığını gösteriyor. DSÖ, salgının hızla yayılmasında ilk vakaların geç tespit edilmesi, sağlık kuruluşlarına geç başvurular, güvenlik sorunları ve bazı bölgelerde Ebola’ya yönelik yanlış inanışların etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle silahlı grupların faaliyet gösterdiği bölgelerde sağlık ekiplerinin çalışmasının zorlaştığı belirtiliyor.

Bununla birlikte, şu anda Bundibugyo Ebola varyantına karşı onaylanmış bir aşı veya spesifik bir tedavi bulunmuyor. Uzmanlar, erken teşhisle birlikte uygulanan yoğun destekleyici tedavinin hastaların hayatta kalma şansını artırmada en etkili yöntem olduğunu vurguluyor.

DSÖ ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), mevcut salgının yalnızca KDC ile sınırlı kalmayabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Uganda’da görülen vakalar ve sınır bölgelerindeki yoğun insan hareketliliği, salgının komşu ülkelere yayılma riskini artırıyor. Bu nedenle, Afrika CDC, sınır kapılarında sağlık kontrollerinin artırılması, temaslı takibinin güçlendirilmesi ve laboratuvar kapasitesinin genişletilmesi çağrısında bulunuyor.

Ebola virüsü, Afrika’da 1976 yılında KDC ve Güney Sudan’da ortaya çıkan iki salgınla ilk kez tespit edildi. KDC’deki salgın, ülkenin kuzeybatısındaki Yambuku bölgesinde Ebola Nehri yakınlarında başladı. Ebola, zaman zaman Afrika’nın farklı bölgelerinde büyük halk sağlığı krizlerine neden oldu. Salgınlar genellikle ormanlık ve yabani hayvanlarla yoğun temasın olduğu alanlarda başlamasına rağmen, son yıllarda nüfus hareketliliği ve zayıf sağlık altyapısı nedeniyle şehir merkezlerine de yayıldı.

2014-2016 yıllarında Batı Afrika’da yaşanan Ebola salgını, bugüne kadar kaydedilen en büyük salgınlardan biriydi. Gine’de başlayan salgın, kısa sürede Liberya ve Sierra Leone’ye yayılarak bölgeyi derinden etkiledi. Salgın sadece sağlık sistemlerini değil, aynı zamanda ekonomileri, eğitim sistemlerini ve sosyal yaşamı da olumsuz etkiledi.

Ebola virüsü, insanlarda ağır seyreden ve yüksek ölüm riski taşıyan bulaşıcı bir hastalıktır. Ebola’nın Zaire, Sudan ve Bundibugyo olmak üzere üç temel türü bulunmaktadır. Ebola virüsü, enfekte kişinin vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşır ve enfekte yabani hayvanlar aracılığıyla da insanlara geçebilir. Hastalığın belirtileri yüksek ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, kusma, ishal, karın ağrısı, cilt döküntüsü ve iç veya dış kanamaları içerebilir. Ebola’nın ölüm oranı salgından salgına ve virüs türüne göre değişmekle birlikte genellikle yüzde 50 civarındadır.