Fransız Kalkınma Araştırmaları Enstitüsü’nden tıbbi entomolog Frederic Simard, sivrisineklerin bazı insanlara daha fazla çekilmesinin sadece bir yanılsama olmadığını, ancak insanların her zaman bir “sivrisinek mıknatısı” olmadığını belirtiyor. Sivrisineklerin insanları seçerken vücut kokusu, sıcaklık ve karbondioksit gibi çeşitli duyusal ipuçlarının rol oynadığını açıklıyor. Dişi sivrisineklerin ısırdığı bilinirken, bu canlılar gelişmiş reseptörleri sayesinde hedeflerini belirlemek için aldıkları sinyallere güvenirler. İsveçli bilim insanı Rickard Ignell, sivrisineklerin nefesle verilen karbondioksiti onlarca metre uzaktan bile algılayabildiğini ve bu sinyalin temel bir tetikleyici olduğunu belirtiyor. Sivrisinekler, yaklaşık 10 metre mesafeye ulaştıklarında vücut kokusu ve karbondioksit birleşiminin çekiciliğini artırdığını ifade ediyor. Daha da yaklaştıklarında ise vücut sıcaklığı ve nem oranı, belirli insanları sivrisinekler için daha cazip hale getiriyor.
Kan grubunun sivrisinek tercihini etkilemediği konusundaki yaygın inanışlar bilimsel gerçeklerle örtüşmemektedir. Simard, sivrisineklerin belirli kan gruplarını tercih ettiği iddialarının bilimsel bir temeli olmadığını ve mevcut araştırmaların yetersiz olduğunu vurguluyor. Tercihin ten rengi, göz rengi veya saç rengiyle de bir ilgisi olmadığını belirtiyor. Ancak vücut kokusunun büyük önem taşıdığını vurguluyor. İnsan mikrobiyotasının ürettiği molekül bileşiminin sivrisinekler üzerinde farklı etkilere sahip olduğunu gösteren araştırmalar bulunmaktadır. İnsan vücudu 300 ile 1000 arasında farklı kokulu bileşik salgılayabilir, fakat hangi bileşiklerin sivrisinekleri çektiğini anlamak konusunda bilim insanları yeni keşifler yapmaktadır.
Rickard Ignell’in yürüttüğü bir çalışmada, sarı humma ve dang humması taşıyan “Aedes aegypti” türü sivrisinekler laboratuvar ortamında incelenmiştir. Sivrisineklerin, insanların salgıladığı bin olası bileşikten 27’sini algılayabildiği ve bu özel karışımı takip ettiği belirlenmiştir. Sivrisineklerin en çok çekildiği kişilerin, cilt yağının parçalanmasıyla oluşan “1-octen-3-ol” (mantar alkolü) adlı bileşiği yüksek oranda salgıladığı tespit edilmiştir. Bu bileşikteki küçük bir artışın bile sivrisinekleri çekmekte yeterli olduğu gözlemlenmiştir.
Yapılan araştırmalar, alkol tüketiminin sivrisinekleri çekmede etkili olduğunu ortaya koymuştur. Alkol tüketimi vücut sıcaklığını yükseltir, karbondioksit miktarını artırır ve cilt kokusunu değiştirir. Burkina Faso ve Hollanda’da yapılan farklı deneylerde, alkol tüketen gönüllülerin sıtma taşıyan “Anopheles” sivrisinekleri için çok daha cazip hale geldiği belirlenmiştir. Hollanda’daki bir çalışmada, son 24 saat içinde bira içmiş kişilerin sivrisineklere karşı 1,35 kat daha çekici olduğu tespit edilmiştir.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin sivrisineklerin yaşam alanlarını genişletmesi nedeniyle bu araştırmaların daha da önem kazandığını belirtmektedir. Chikungunya virüsü taşıyan kaplan sivrisineğinin yeni bölgelere yayıldığı ve bu durumun her geçen gün daha fazla insanı etkilediği uyarısında bulunulmaktadır. Korunmak için uzmanlar, vücudu kapatan giysiler giymeyi, cibinlik ve sinek kovucu kullanmayı, ağır yemeklerden ve alkol tüketiminden kaçınmayı önermektedir.
