Bilim insanları uzun süredir, giderek artan devasa uydu sayısının yeryüzünden görülen karanlık gökyüzünü tehdit ettiğini belirtiyordu. Ancak Nature dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu sorunun uzay teleskopları için ne kadar ciddi olabileceğini ilk kez net verilerle ortaya koydu. 2019’dan bu yana alçak Dünya yörüngesindeki uydu sayısı hızla arttı ve 2.000’den 15.000’e fırladı. Bu uyduların çoğu, milyarder Elon Musk’a ait Starlink internet ağına ait.
NASA Ames Araştırma Merkezi’nden Alejandro Borlaff’ın liderliğindeki araştırmaya göre, Dünya yörüngesindeki uydu sayısındaki hızlı artış, uzay teleskopları için büyük bir tehdit oluşturuyor. Düzenleyici kurumlara yapılan tüm mevcut planlar hayata geçerse, 2030’ların sonunda Dünya yörüngesinde 560 bin uydu olacak. Bu durum, özellikle Hubble gibi uzay teleskoplarının gözlem yeteneklerini olumsuz etkileyecek.
Araştırmacılar, yarım milyonu aşkın uydunun Dünya yörüngesinde nasıl etkiler yaratacağını simüle etti. NASA’nın SPHEREx teleskobu, Avrupa Uzay Ajansı’nın ARRAKIHS ve Çin’in Xuntian teleskobu, bu uydulardan yansıyan ışıktan önemli ölçüde etkilenecek. Ünlü Hubble Uzay Teleskobu ise daha dar bir görüş alanına sahip olmasına rağmen, görüntülerinin üçte biri kirlenecek ve bilimsel araştırmaları olumsuz etkileyecek.
Uyduların boyutları da artmakta; çıplak gözle bile 100 metrekare büyüklüğündeki uydular ‘gökyüzünde görebileceğiniz en parlak yıldız kadar parlak’ görünebilmektedir. Gelecekte inşa edilecek 3 bin metrekare genişliğindeki uydular ise “bir gezegen kadar parlak” olabilecektir, bu da gözlem kabiliyetini daha da azaltacaktır.
Şu an için en basit çözüm daha az uydu fırlatmak olsa da, uydu internet şirketleri arasındaki rekabet ve yapay zeka alanındaki gelişim, bu çözümü zorlaştırmaktadır. Bilim insanları, şirketlerden en azından uydularının konum, yön ve rengini teleskop operatörlerine bildirmelerini talep etmektedir.
