Orta Afrika’da Ebola Salgını Küresel Sağlık Güvenliğini Tehdit Ediyor
Orta Afrika’da hızla yayılan Ebola salgını, küresel sağlık güvenliğini tehlikeye sokacak boyutlara ulaştı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yapılan bilgisayar tabanlı modelleme analizleri, bölgedeki vaka sayısının yakın gelecekte 10.000 ila 20.000 arasında olabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, mevcut durumun, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’yı etkileyen ve 28 binden fazla vaka ile 11 binden fazla ölüme neden olan tarihin en ölümcül Ebola salgınıyla benzer bir seyir izlediği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. CDC yetkilileri, etkili ve kararlı halk sağlığı müdahalelerinin yapılmadığı takdirde, bu korkutucu senaryonun gerçekleşmesinin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
Tedavi ve aşısı olmayan yeni bir Ebola türü, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından bölgede şu ana kadar yaklaşık 400 doğrulanmış vaka ve 63 ölümle bildirildi. Ancak uzmanlar, teşhis konulamayan veya resmi kayıtlara geçmeyen birçok gizli vakaya işaret ediyor. Vücut sıvıları yoluyla bulaşan bu ölümcül virüsün neden olduğu mevcut salgına, “Bundibugyo” adı verilen özel bir tür sebep oluyor. Bu türü daha tehlikeli kılan en önemli faktör, halihazırda onaylanmış belirli bir tedavi veya aşının bulunmaması.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), durumun ciddiyeti nedeniyle geçen yıl mayıs ayında küresel sağlık acil durumu ilan etmişti. Ancak salgının tehlikeli seyrinin nedeni yalnızca tıbbi eksiklikler değil, bölgedeki jeopolitik krizler de rol oynuyor. Kongo hükümeti ile Ruanda destekli M23 isyancı grubu arasındaki çatışmalar ve DEAŞ bağlantılı grupların saldırıları, sağlık ekiplerinin bölgeye erişimini zorlaştırıyor. Şiddet olayları nedeniyle yüz binlerce insan yerinden edilerek göç etmek zorunda kalıyor, bu da virüsün kontrolsüz bir şekilde yayılma riskini arttırıyor.
Sağlık yetkilileri, hastaların en az yüzde 50 ila 70’inin hızla tespit edilip izole edilmesi durumunda vaka sayısının önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor. Ancak sahadaki çatışma ortamı, bu izolasyon oranlarına ulaşmayı neredeyse imkansız hale getiriyor. Bilim insanları, modelleme raporlarının tehlikenin boyutunu göstermede kritik olduğunu kabul etse de salgınların seyrini önceden tahmin etmenin zorluğunu vurguluyor. CDC’nin 2014’teki büyük salgın sırasında yayımladığı en kötü senaryo, 1,4 milyon kişinin enfekte olabileceğini öngörmüştü ancak gerçekte durum bu kadar kötü olmamıştı.
Uzmanlar, geçmişteki hatalı tahminlerin mevcut durumun ciddiyetini göz ardı etmek için bir bahane olmaması gerektiğinin altını çiziyor. Ebola salgınına karşı etkili önlemler alınmazsa, salgının daha da yayılması ve kontrol altına alınamaz hale gelmesi endişe verici bir ihtimal olarak önümüzde durmaktadır.
