Yapay zeka teknolojilerinin kendi kodlarını yazarak “insansız şekilde evrimleşebileceği” noktasına yaklaşması, ülkeler ve şirketler arasında önlem alınması gerektiği yönünde çeşitli çağrıları beraberinde getiriyor. ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, “Yapay Zeka Kendini Oluşturduğunda” başlıklı makalesiyle bu önemli konuya dikkat çekiyor. Şirketin paylaştığı verilere göre, bir yapay zeka modelinin insan müdahalesi olmadan kendi halefini tasarlayıp eğitebileceği teorik eşiğe çok yaklaşıldığı belirtiliyor. Anthropic’in vurguladığına göre, yapay zeka kendi kodlarını oluşturma sürecinde önemli bir ilerleme kaydedilmiş durumda. Claude yazılım sistemi örneğinde, modelin kendi yazdığı kodların oranının yüzde 80’inin 2025 yılı başlarında tek haneli rakamlara düştüğü aktarılıyor.
Şirket, yapay zekanın gelişimini beş aşamada değerlendiriyor. İlk aşamada, yapay zekanın çalışanlarına normal bir şirkette çalışıyormuş gibi yardımcı olduğu belirtilirken, ikinci aşamada çalışanların üretken yapay zekalardan destek alarak kod yazdığına işaret ediliyor. Üçüncü aşamada ise ajan yapay zekaların kendi kendine kod yazma yeteneğine sahip olduğu belirtiliyor. Günümüzde ise yapay zekanın kendi kendine işleyen kodları ve diğer yapay zekalara iş devretme kabiliyetine sahip olduğu ifade ediliyor. Şirketin öngördüğü son aşamada ise ajanların kendi modellerini oluşturup eğitebilecek seviyeye geleceği ve yapay zekanın gelecekteki sürümlerinin kendisi tarafından sürekli olarak geliştirilebileceği belirtiliyor.
Yapay zekayı durdurma çağrıları, Anthropic şirketinin yanı sıra dünya çapında yankı buluyor. Future of Life Institute (FLI) tarafından yapılan bir çağrıda, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin eğitiminin en az 6 ay süreyle durdurulması talep ediliyor. Bu çağrıda yapay zekanın toplum, ekonomi ve demokrasi için ciddi riskler taşıdığı vurgulanıyor. Benzer şekilde Papa 14. Leo da yapay zekanın silahsızlandırılmasını ve rekabetçi zihniyetten arındırılmasını talep ediyor.
Yapay zeka alanındaki yatırımlar hızla artarken, küresel yapay zeka pazarı tarihin en hızlı büyüyen sektörlerinden biri haline geldi. Gartner’ın Mayıs 2026’da yayımladığı rapora göre, küresel yapay zeka harcamalarının 2026’da 2,59 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılındaki 1,76 trilyon dolarlık harcamaya kıyasla önemli bir artışı işaret ediyor. Şirket, yapay zeka harcamalarının 2027’de 3,49 trilyon dolara yükseleceğini öngörüyor.
