ABD ve İran Arasında Yeni Mutabakat Taslağı Detayları Ortaya Çıktı
Mehr Haber Ajansı’na yakın ve ismi açıklanmayan bir kaynağa dayanarak yapılan habere göre, ABD ile İran arasındaki 14 maddelik mutabakat taslağı hakkında yeni detaylar gün yüzüne çıktı. Taslak, ABD’nin yaptırımları kaldırma, İran çevresindeki güçlerini çekme, deniz ablukasını kaldırma, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma, petrol yaptırımlarını sonlandırma ve dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakma taahhüdünü içermektedir.
Detaylara göre, ABD’nin İran ekonomisini yeniden yapılandırma planı sunması gerektiği belirtilirken, nihai müzakerelerin İran’ın füze programı dikkate alınmadan yalnızca nükleer ve ekonomik konular üzerine odaklanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Ayrıca, iddia edilen metinde, Lübnan’ın varılacak ateşkese dahil edileceği ifade edilmektedir. ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının 30 gün içinde kaldırılacağı ve Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içinde, “Tahran’ın belirlediği düzenlemelere göre” tamamen gemi trafiğine açılacağı belirtilmektedir.
Anlaşma kapsamında, İran’a uygulanan petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve Tahran’ın dondurulmuş varlıklarına tam erişim sağlanması öngörülmektedir. İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda anlaşmaya varılması ve ABD’nin Tahran’a yönelik yaptırımlarının tamamen kaldırılması için 60 gün boyunca müzakereler yapılması planlanmaktadır.
İran ile yapılacak 2 aylık müzakereler sırasında, İran’ın 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve görüşmelerden önce 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da masada olan maddeler arasında yer almaktadır. Taslakta ayrıca, İran’ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması ve İran’a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması şartları yerine getirilmeden nihai müzakerelerin başlamayacağı belirtilmektedir.
Metinde ayrıca, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na göre nükleer silah üretmeme taahhüdünü tekrar etmesi gerektiği ve nihai anlaşmanın sadece zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine odaklanacağı belirtilmektedir. Taslakta, İran’ın füze programı ve vekil güçlere verdiği destek gibi konuların gündemden “kesin olarak çıkarıldığı” ifade edilmektedir.
Henüz ilgili taraflardan resmi bir açıklama gelmemiş olsa da, ortaya atılan taslağın detayları uluslararası ilişkiler açısından dikkate değer niteliktedir.
