ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırısıyla başlayan savaş, müzakereler sonucunda mutabakatla sonuçlandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında varılan mutabakatı duyurarak, “Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini” açıkladı. Mutabakata ilişkin resmi maddeler duyurulmasa da İran basını, “14 maddelik mutabakat taslağı” olduğu söylenen bir metni paylaştı. Bu taslak, tarafların Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde kalıcı bir ateşkesi kabul ettiğini ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırmasını içeriyor. Hürmüz Boğazı’nın İran’ın düzenlemeleri çerçevesinde 30 gün içinde yeniden açılması, İran petrolü ve enerji ürünlerine yönelik yaptırımların kaldırılması da taslaktaki maddeler arasında yer alıyor. Ayrıca, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarının Tahran’ın erişimine açılması ve İran’ın nükleer silah üretmeme taahhüdünün yenilenmesi öne çıkan maddeler arasında yer alıyor.
Ancak, Lübnan’daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere ilişkin taraflardan gelen farklı açıklamalar, mutabakata ilişkin belirsizliklere neden oldu. İsviçre’de düzenlenecek resmi imza töreniyle taraflar arasındaki savaşın sona erdirilmesi hedeflenirken, ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığa yol açan konular hakkında netlik kazanmadı. Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz olarak açılacağını belirten ABD Başkanı Donald Trump, petrol taşımacılığının devam edeceğini söyledi. İran ise Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde ücret alınması gerektiğini belirtti.
Lübnan’daki askeri operasyonların sona erdiğini duyuran Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İsrail’in mutabakata yönelik itirazlarına rağmen mutabakat sağlandığını belirtti. İsrail, Beyrut’a yapılan saldırıları eleştirirken, İran’ın Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşı durdurduğunu açıkladı. İsrail, ABD ile yapılan mutabakatın kendilerini bağlamayacağını savundu.
Nükleer program ve yaptırımlar konusunda ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirten Trump, yeni mutabakatın İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleyeceğini söyledi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasının ardından yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik konuların müzakere edileceğini belirtti. İran basınındaki taslakta, İran’ın yükümlülüklerinin belirlenmesine yönelik detaylar yer alıyor.
Tazminat konusunda 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonu teklif edildiği belirtilirken, İran’ın bölgedeki vekil güçleri ve füze programı da müzakere edilen konular arasında yer alıyor. Tahran yönetimi, bu konuların masaya yatırılmasına karşı olduğunu belirtiyor.
