ABD ve İran, geçtiğimiz ay imzalanan bir mutabakat zaptı ile Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin 60 gün boyunca güvenli ve serbestçe geçişine izin vermeyi kabul etmişti. Bu anlaşmaya göre, 60 günlük sürenin sona ermesinin ardından boğazın yönetimi, İran, Umman ve diğer Basra Körfezi ülkeleri arasında yapılacak görüşmelerle belirlenecektir.
Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, yaptığı bir röportajda, gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanmasına karşı olduklarını belirtti. Bakan Al Busaidi, Hürmüz Boğazı’nın bakımı için nakliye şirketlerinden gönüllü olarak alınacak ücretler ile zorunlu geçiş ücretleri arasında ayrım yapılması gerektiğini vurguladı.
Yakın kaynaklar, planın ABD’ye iletilmiş olmasına rağmen Umman’ın henüz resmi bir teklif sunmadığını belirtirken, ABD’li müzakerecilerin zorunlu ücret konusunda endişeleri olduğu ve konuyu Ummanlı yetkililerle görüşmeyi planladıkları bildirildi.
ABD Başkanı Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın ücret talep edemeyeceği konusunda açık bir şekilde beyanı bulunmaktadır. ABD yetkilileri, dünya petrol ve doğal gaz arzının önemli bir kısmının taşındığı bu su yolunun ücretli hale getirilmesine karşı çıkmaktadır.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Orta Doğu ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, “Hiçbir ülkenin uluslararası bir su yolundan geçiş ücreti veya vergi almasına izin verilemez. Mevcut uluslararası hukuk budur.” şeklinde görüş belirtmiştir.
İran’ın ücret talep etme konusunda ısrarcı olduğunu savunan bir Orta Doğu yetkilisi ise Amerika Birleşik Devletleri’nin bu konuda taviz vereceğine inanmaktadır. Yetkili, toplanacak fonların uluslararası toplum ve Uluslararası Denizcilik Örgütü ile istişare edilerek elde edilebileceğini ve kabul edilmesi durumunda İran ve Umman arasında paylaşılacağını belirtmiştir.
Son olarak, fonların çevresel risklerin değerlendirilmesi, kurtarma operasyonları ve teknik destek gibi alanlarda kullanılabileceği ifade edilmiştir.
